Στο θωρηκτό ΑΒΕΡΩΦ – Μέση Ανατολή 1943
Ἐπάνω στὸν “ΑΒΕΡΩΦ”
Ἔχουμε πάει σὲ πολλὰ ἀπ’ τὰ δοξασμένα μας καράβια. Ἔχουμε παίξει κι’ ἔχουμε τραγουδήσει πολλὲς φορὲς μπροστὰ σὲ ὅλους ἐκείνους ποὺ ἀντιπροσωπεύουνε ἐδῶ κάτω τοὺς παλμοὺς τοῦ Ἕθνους μας, κι’ ἔχουμε ἐπικοινωνήσει ἄπειρες φορὲς ὠς τώρα μὲ τὴν ψυχὴ τῆς Πατρίδος μας, ποὺ τὴν ἐνσαρκώνουν γενναῖα ἡρωϊκά μας ἀδέλφια ποὺ σὲ στερηὲς καὶ σὲ θάλασσες, σ’ ἀέρες καὶ σὲ πελάγη περιφέρουν περήφανα καὶ καὶ τροπαιοῦχα τὴν αἱματόβρεχτη Ἑλληνικὴ Θέλησι γιὰ μιὰ ὡραία καὶ δυνατὴ Αὔριο, γιὰ μιὰ πλατειὰ καὶ δίκαιη ἀποκατάσταση.
Παντοῦ ὅπου κι’ ἂν πήγαμε πήραμε κι’ ἀπὸ μιὰ συγκίνησι κι’ ἀπὸ ἕνα δονισμό. Παντοῦ ντυθήκαμε λίγο ἀπ’ τὸ γαλάζιο φῶς τῆς Πατρίδας μας· λίγο ἀπ’ τὴν ἀντρίκια ἀνάσα τῆς σκλαβωμένης μας χώρας. Μὰ ἐκεῖνο ποὺ αἰσθανθήκαμε σὰν πατήσαμε στὸ κατάστρωμα τοῦ «Γέρω Ἀβέρωφ» ἤταν τὸ πιὸ δυνατὸ τὸ πιὸ γόνιμο ἀπ’ τὰ συναισθήματα ποὺ νοιώσαμε ὡς τώρα. Ὁλόκληρες χαρούμενες ἐποποιΐες ζωντάνεψαν στὰ ἔκπληκτα μάτιά μας καὶ κάποιες ὡραῖες μεγάλες ἐποχὲς ζωντάνεψαν γιὰ νὰ μᾶς θυμίσουν τὸ Ἀκατάβλητο, τὸ Αἰώνιο, τῆς Ἑλληνικῆς ράτσας, ποὺ δὲν πέθανε. Ποὺ δὲν θὰ πεθάνῃ ποτέ.
Κι’ ὅταν σὲ λίγο βρεθήκαμε μπροστὰ στὸ πλήρωμα τοῦ γέρου θαλασσολύκου καὶ μπροστὰ στὸ Ἐγγλέζικο Ναυτικὸ Ἐπιτελεῖο τῆς Μεσογείου, ποὺ εἶχε ἔρθει σύσσωμο μαζὺ μὲ κάμποσα Ἐγγλεζάκια ναυτάκια γιὰ νὰ τραγουδήσουνε, να συγκινηθοῦνε καὶ νὰ χαροῦνε μαζύ μας. Ὅταν βρεθήκαμε μπροστὰ σ’ αὐτὴ τὴ μπλὲ ἀνθρωποπλημύρα, ποὺ μᾶς ὑποδέχτηκε μὲ τὶς κραυγὲς «Καλῶς ὁρίσατε ἀδέλφιά μας», προσπαθήσαμε νὰ πνύξουμε κάποιο κρυφὸ λυγμό. Κι’ ὅταν σὲ λίγο συνήλθαμε ἀπ’ τὴν πρώτη δυνατὴ δόνησι, τότε τὰ πράγματα πῆραν τὸ φυσικό τους δρόμο. Ἡ Σοφία μᾶς πῆρε καὶ μᾶς ἀνέβασε σὲ κάποια κορφοβούνια μας, σὲ κάποιες δαντελένιες ἀκρογυαλιές, μᾶς μίλησε γιὰ τὴν μάννα μας, γιὰ τὰ ἀδέρφιά μας, γιὰ κάποια ἀρραβωνιαστικιά μας, κι’ ὅταν ἀκούστηκε ἡ βαρυά της φωνὴ νὰ λέη:
Τώρα πιὰ νέα Ζωὴ θ’ ἀρχίση
οἱ ἔχθρες καὶ τὰ μίση
γιὰ πάντα ἄς ξεχαστοῦν.
Τώρα ἂς δώσουμε τὰ χέρια
καὶ τὰ παληὰ τεφτέρια
στὸ δρόμο ἄς πεταχτοῦν…
Τότε ἕνα μυριόστομο: «Ἀμὴν Παναγιά μου» γιόμισε τὶς μπουκαπόρτες καὶ τὰ κανόνια τοῦ δοξασμένου μας καραβιοῦ, κι αὐτὴ τὴ μυριόστομη κραυγὴ τὴν πῆρε στερνὰ ὁ ἀγέρας γιὰ νὰ τὴν φέρη στὰ σκλαβομένα μας ἀδέρφια, ποὺ μᾶς περιμένουνε νὰ πᾶμε ἑνωμένοι γιᾶ νὰ φτιάξουμε ὅλοι μαζὺ μιὰ νέα Ἑλλάδα πιὸ Δυνατὴ καὶ πιὸ Χαρούμενη. Ὁ «Γέρω Ἀβέρωφ» ἐκεῖνο τὸ βράδυ εἶχε ἀφήσει τὸ γκρίζο σιωπηλὸ του ὕφος καὶ τὶς βαρετὲς του σκέψεις καὶ μᾶς χαμογέλασε, καὶ μᾶς τραγούδαγε καὶ μᾶς μίλαγε γιὰ κάποιες ὡραῖες περίφανες ἐποχές, γιὰ κάποιους παληοὺς σεμνοὺς καιροὺς ποὺ δὲν μποροῦν παρὰ νὰ ξανάρθουν. Καὶ μαζὺ μὲ τὸν «Γέρω- Ἀβέρωφ» χαμογέλαγε ἡ ψυχὴ ὅλων μας… Χαμογέλαγε ἡ Ἑλλάδα μας…
ΜΙΜΗΣ ΤΡΑΪΦΟΡΟΣ
Ο Μίμης Τραϊφόρος (συνεργάτης και μετέπειτα σύζυγος της Βέμπο) στο τελευταίο του βιβλίο «60 χρόνια ποίηση και τραγούδι», αναφερόμενος στο παράθυρο που βρισκόταν στο δωμάτιο της Σοφίας εκεί που τη βρήκε ο θάνατος 4 χρόνια μετά, έγραψε λίγους τρυφερούς στίχους που συγκίνησαν ακόμα και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όταν ο Κάρολος Παπούλιας επισκέφθηκε τη συλλογή μου (Συλλογή Κατερίνας Κ. Πετρίδου) στο Πολεμικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης.
Είν’ ένα παράθυρο…
Είν’ ένα παράθυρο –δυο ζωές το κτίσανε-
είν’ ένα παράθυρο Πατησίων /Στουρνάρα
που οι χαρές μας πάνω του τρυφερά ακουμπήσανε
και εκεί μας χύμηξε της ζωής η αντάρα
Είν’ ένα παράθυρο, μια ζωή ολόκληρη
από μέρες λαμπερές χάρηκε μαζί μας…
κι όταν πια τσακίσαμε γέροντες κι απόκληροι
πίσω από το τζάμι του κούρνιασ’ η ζωή μας
Είν’ ένα παράθυρο –πόσος χρόνος πέρασε-
που η μορφή σου η γελαστή πια δεν ξεπροβαίνει
είν’ ένα παράθυρο που μαζί μας γέρασε
και μια θλίψη απέραντη λες και το βαραίνει
Είν’ ένα παράθυρο που όταν τ’ αντικρίζουνε
τα θλιμμένα μάτια μου πάει το κλάμα βρύση
είν’ ένα παράθυρο που όταν το σφαλίζουνε
γίνεται στα μάτια μου, Τάφος που έχει κλείσει
Αθήνα 1982
Πηγή: Βέμπο Σοφία
