Τα Θαλάσσια Πάρκα και το ταλαιπωρούμενο Αιγαίο

Γράφει ο
Νικήτας Χιωτίνης

Ο Πρωθυπουργός της χώρας Κος Μητσοτάκης, στη σχετική ομιλία του, επεσήμανε πως «Η θάλασσα υπήρξε πάντα η σιωπηλή δύναμη της Ελλάδας. Είναι μέρος του ποιοι είμαστε – διαμόρφωσε τον πολιτισμό και την ιστορία μας, τρέφει τον λαό μας και καλλιεργεί το πνεύμα μας…… σήμερα, υλοποιώ αυτήν την υπόσχεση με τη δημιουργία δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων – ενός στο Ιόνιο Πέλαγος και ενός στις Νότιες Κυκλάδες, στο μοναδικό Αιγαίο. Τον περασμένο μήνα, στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς στις μεσογειακές ακτές της Γαλλίας, έδωσα μια υπόσχεση – να τιμήσω αυτήν τη μοναδική θαλάσσια κληρονομιά και να την προστατεύσω για τις επόμενες γενιές…..Θα αποτελέσουν απέραντα καταφύγια ζωής κάτω από τα κύματα. ……»

Προφανώς ουδείς έχει αντίρρηση να προστατευθεί η Θάλασσα, ούτε έχει αντίρρηση να προστατευτεί η στεριά. Η παράμετρος της Βιωσιμότητας είναι αδήριτη ανάγκη για κάθε είδους δραστηριότητά μας, στη βιομηχανία, στη γεωργία, στην αλιεία, στην οικοδομική δραστηριότητα. Είναι απαραίτητο οι σημερινές γενιές να μεριμνήσουν και για τις επόμενες, είναι απαραίτητη η διαγενεακή αλληλεγγύη. Όμως αυτό δεν σημαίνει πως αγνοούμε τη βιωσιμότητα των τωρινών ανθρώπων και τη βιωσιμότητα των κοινωνιών τους.

Έτσι λοιπόν άριστα κάνουμε προστατεύοντας και αποκαθιστώντας το θαλάσσιο οικοσύστημα, όπως και το σύνολο του οικοσυστήματος εντός του οποίου ζούμε. Αλλά πρέπει και να εξακολουθήσουμε να ζούμε μέσα σε αυτό. Γι’ αυτό και αυτό που καλούμε «προστασία περιβάλλοντος» εντάσσεται στις υπόλοιπες δραστηριότητές μας, δραστηριότητες αναπτυξιακές και επιδίωξη ευημερίας, επιλέγοντας τη βέλτιστη λύση σε όλες τις περιπτώσεις. Σημειωτέον πως όλες οι περιπτώσεις δεν είναι ίδιες και γι’ αυτό, αφού τα σταθμίσουμε όλα, επιλέγουμε τη βέλτιστη κάθε φορά λύση.

Στην προκειμένη όμως περίπτωση, ας μου επιτραπεί να πω ότι ευθέως αγνοούμε όλες τος υπόλοιπες παραμέτρους του χώρου (οικονομικές δραστηριότητες, γεωπολιτική αξία κ.ά) χάριν της προστασίας του οικοσυστήματος. Να προτάξουμε το οικοσύστημα, ουδεμία αντίρρηση, αλλά να σκεφτούμε και τα υπόλοιπα! Στο Αιγαίο Πέλαγος έχουμε νησιά με κοινωνίες, με οικονομική ζωή. Τι κάνουμε γι’ αυτές ; Με άλλα λόγια τα όποια πάρκα και την όποια προστασία ζωής κάτω από τα κύματα, οφείλουμε να την εντάξουμε σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό, στην προκειμένη περίπτωση Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, όπως άλλωστε μας έχει ζητήσει, επί ποινή προστίμων, η Ε.Ε.

Τι έχουμε κάνει μέχρι τώρα; Επιδεικνύουμε τη θεσμική μας αδράνεια, συνοδευόμενη από έλλειψη επιστημονικής γνώσης. Δεν έχουμε κάνει κανένα Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, δεν έχουμε συντάξει κανένα άλλο συνολικό αναπτυξιακό σχεδιασμό. Μάλιστα, κάποια τοπικά αναπτυξιακά προγράμματα που έχουν εκπονήσει οι Δήμοι και οι Περιφέρειες των νησιών μας, τα έχουμε κλεισμένα σε συρτάρια ή περίπου ανενεργά.

Το να θέλουμε να καταστήσουμε το Αιγαίο προστατευόμενη περιοχή, αγνοώντας τους κατοίκους του, αποτελεί πράξη εχθρική προς αυτούς. Θα μου πείτε γίνεται διαβούλευση. Πέραν του ότι δεν είμαι σίγουρος για την ειλικρίνεια αυτής της διαβούλευσης, δεν είμαι σίγουρος και για το πόσοι θα συμμετάσχουν, ιδιαιτέρως τώρα το καλοκαίρι. Τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους, συστηματικά και δυστυχώς με επιτυχία, οδηγούνται σε απώλεια των κοινωνιών τους και σε αλλοίωση της ιδιοπροσωπίας τους. Στα νησιά διαβιούν πλέον «εποχικές κοινωνίες», με επάγγελμα τις τουριστικές υπηρεσίες και με καταψυγμένους μουσακάδες από την Κίνα. Θα λέγαμε πως έχουν γίνει Ελ Ντοράντο των τουριστικών επιχειρήσεων, με επισφαλές μάλιστα μέλλον.

Αλλά το Αιγαίο έχει και άλλα στοιχεία, που φαίνεται να αγνοούν οι πολιτικοί διαχειριστές μας. Αρχικώς το Αιγαίο Πέλαγος με τα νησιά του, είναι η Ανατολική Ελλάδα. Η Ελλάδα χωρίζεται σε αμιγώς χερσαίο χώρο και σε αρχιπελαγικό χώρο. Σύμφωνα με την περιγραφή της Σύμβαση των Η.Ε. για το Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα δεν είναι μεν αρχιπελαγικό κράτος, αλλά έχει στην επικράτειά της αρχιπέλαγος. Άρθρο 46, εδ.(β): «β)’ Αρχιπέλαγος’ σημαίνει σύμπλεγμα νήσων, περιλαμβανομένων και τμημάτων νήσων, αλληλοσυνδεόμενα ύδατα και άλλα φυσικά χαρακτηριστικά τα οποία είναι τόσο στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους ώστε να σχηματίζουν μια αυτοτελή γεωγραφική, οικονομική και πολιτική ενότητα, ή που θεωρούνται ιστορικά ότι σχηματίζουν μια τέτοια ενότητα». Με άλλα λόγια το Αιγαίο Πέλαγος είναι αρχιπέλαγος και μάλιστα με ιδιαίτερη σημασία, τόσο για την Ελλάδα, όσο και για τον κόσμο όλο.

Το Αιγαίο Πέλαγος, αφ’ ενός αποτελεί τον γενέθλιο τόπο της σημερινής Δύσης, αφ’ ετέρου έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημαντική. Τις τελευταίες δεκαετίες αυτό αγνοείται από τους διαχειριστές της πολιτικής εξουσίας. Το Αιγαίο Πέλαγος απετέλεσε χώρο όπου η Ελλάδα ιστορικά, σταμάτησε την Περσική επέκταση προς την Ευρώπη, αλλά και χώρο σημερινής άμυνας της χώρας μας, απέναντι σε αυτούς που επικαλούνται και εφαρμόζουν μεθοδικά την περίφημη δήθεν «γαλάζια πατρίδα» τους. Αυτό σημαίνει πως θα πρέπει αναλόγως να μεριμνήσουμε για την οργάνωση και ανάπτυξή του, συμπεριλαμβανομένης της ήπιας ισχύος των νησιών μας, τα οποία όπως έχουμε ήδη προτείνει με την Καθ. Στέλλα Κυβέλου, στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος (www.her-sea.eu), πρέπει να οργανωθούν αναπτυξιακά και κοινωνικά, σε «λειτουργικές συστάδες νήσων».

Το ότι δεν έχουμε καν χάρτη του αρχιπελάγους μας, μη τολμώντας να ανακηρύξουμε τις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες μας με βάση το ισχύον διεθνές δίκαιο (όχι να τις οριοθετήσουμε, αλλά να τις ανακηρύξουμε, όπως δηλαδή έχουν κάνει μέχρι τώρα πάμπολλα κράτη και όπως δικαιούμαστε να κάνουμε), το ότι δεν τολμούμε να συντάξουμε Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, παρά τις θριαμβικές δηλώσεις διαφόρων ασχέτων πως ο χάρτης της υφαλοκρηπίδας συνιστά Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, το ότι δεν οριοθετούμε την ΑΟΖ μας με την Κύπρο, όπως δικαιούμαστε να κάνουμε, το ότι σχεδιάζουμε «πάρκα» χωρίς να τα εντάσσουμε σε ένα ευρύτερο σχεδιασμό του χώρου, αλλά και πολλά άλλα, δείχνουν πως ο πρωθυπουργός μας έχει κάκιστους συμβούλους. Είναι το λιγότερο που μπορώ να πώ…..

Υ.Γ Είναι πραγματικά θλιβερό η Τουρκία να απειλεί διαρκώς τις θάλασσές μας και μείς να κάνουμε πως δεν ακούμε. Είναι θλιβερό η Τουρκία να επιστρατεύει επιτροπές επιστημόνων της, για να υποστηρίξουν τις παράλογες απαιτήσεις της και μείς να αγνοούμε την αναγκαία ώσμωση επιστήμης και πολιτικής και να αναμένουμε πληροφόρηση από πολιτευτές που όχι μόνο δεν γνωρίζουν το αντικείμενο αυτό, αλλά προπαγανδίζουν με εσφαλμένες απόψεις.

Πηγή: militaire.gr