“Όταν μπερδεύεις την Οδύσσεια με τα ψηφαλάκια”

Κύριε Βελόπουλε, το πρόβλημα δεν είναι ότι σχολιάσατε το βιβλίο του Τσίπρα. Ο καθένας δικαιούται να το κάνει. Το πρόβλημα είναι ότι, για να το κάνετε, αποφασίσατε να «εκτελέσετε» τον Οδυσσέα. Και μάλιστα όχι με βάση την Ιστορία ή τη φιλολογία, αλλά με βάση ένα πρόχειρο, λαϊκίστικο σκίτσο βολικό για τηλεοπτικό μονόλογο.

Να τα πάρουμε ένα-ένα όμως, γιατί εδώ δεν μιλάμε για γνώμη· μιλάμε για ανακρίβεια.

Ο Οδυσσέας δεν ήταν «φθονερός». Σε όλο το έπος δεν υπάρχει ούτε ένα επεισόδιο όπου κινείται από φθόνο. Αντιθέτως, αντέχει την ύβρη των μνηστήρων, συγκρατεί τον θυμό του, κρύβει την ταυτότητά του και περιμένει. Φθόνος έχουν οι μνηστήρες, όχι ο ήρωας.

Δεν ήταν «ρύψασπις». Ο Οδυσσέας πολέμησε δέκα χρόνια στην Τροία, δεν λιποτάκτησε, δεν έφυγε από τη μάχη. Η επιστροφή του δεν είναι φυγή· είναι το τέλος ενός πολέμου. Αν αυτό λέγεται ρίψη ασπίδας, τότε όλος ο αρχαίος κόσμος μας χρειάζεται νέο λεξικό.

«Δολοπλόκος»; ΟΧΙ. Και το έπος το λέει καθαρά: πολύτροπος, όχι δολοπλόκος. Ευφυής, επινοητικός, άνθρωπος του νου. Η Οδύσσεια δεν υμνεί τα μπράτσα του· υμνεί την ευφυΐα, τη στρατηγική και τη σύνεση. Αν αυτά σας ενοχλούν, πείτε το ευθέως.

«Άδικος και μικρόψυχος»; Ο ίδιος άνθρωπος που κλαίει για τους συντρόφους του, που κατεβαίνει στον Άδη για να τιμήσει τους νεκρούς, που συγχωρεί όσους μετανοούν; Ο Οδυσσέας τιμωρεί αυστηρά, ναι — αλλά πάντα εντός του ηθικού πλαισίου της εποχής του. Δεν τιμωρεί αυθαίρετα. Αποκαθιστά την τάξη.

Το αληθινό ερώτημα, κύριε Βελόπουλε, δεν είναι τι ήταν ο Οδυσσέας. Είναι γιατί σας βολεύει να τον παρουσιάζετε έτσι. Γιατί όταν γελοιοποιείς τα σύμβολα, νομίζεις πως μικραίνεις και όσους τα επικαλούνται. Μόνο που εδώ συνέβη το ανάποδο: δεν μικρύνατε κανέναν Τσίπρα· μικρύνατε τον Οδυσσέα και το επιχείρημά σας.

Η Οδύσσεια αντέχει εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια. Τις παπαργιές δεν τις αντέχει κανένας.

#Οδύσσεια
#Οδυσσέας
#ΙστορίαΧωρίςΦίλτρα
#ΌχιΣτιςΑπλουστεύσεις
#ΛόγοςΜεΕυθύνη

Πηγή: Χανιά Παρών