Εκεί που μεγαλουργούν η πίστη, ο ηρωισμός και η παράδοση
Βρεθήκαμε στην Κύπρο παραμονές του Αγίου Πάσχα, τη μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης.
Το κλίμα Πασχαλινό. Τα αστεροστόλιστα καταστήματα με τα πασχαλινά είδη, οι στολιζοφωτισμένοι οδοί, να δεσπόζει ανάμεσα τους και το εκκλησιαστικό λάβαρο, οι πολύχρωμοι ήχοι των καμπανών να μεταδίδουν πένθιμα όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα τα πάθη του Χριστού και χαρμόσυνα την Ανάστασή Του.
Οι Κύπριοι είναι θρησκευόμενοι. Η πίστη προς το Χριστό και την Παναγία είναι ριζωμένη βαθιά στην καρδιά τους. Κάθε Κυριακή και κάθε γιορτή προσέρχονται στους Ναούς, με σεμνότητα και ευλάβεια, παρακολουθούν τη Θεία Λειτουργία και κάθε θρησκευτικό μυστήριο, προσεύχονται. Τριάντα έξι εκκλησίες στην Κύπρο φέρνουν το όνομα της Παναγίας. Και σε κάθε απόκρημνο μέρος, που έχει σχέση με το θρησκευτικό φρόνημα και με τους Αγίους, θα δεις και μια εκκλησία ή ένα παρεκκλήσι. Εντυπωσιακό το παρεκκλήσι των Αγίων Σαράντα, κοντά στο Πρωταρά, μέσα σε μια σπηλιά. Θαύμα της φύσης και του ανθρώπινου νου. Του Κύπριου.
Στο Όμοδος
Το Όμοδος είναι ένα πανέμορφο χωριό που δεσπόζει πάνω σ’ ένα ύψωμα των 575 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, με ωραία πέτρινα κεραμιδο-σκέπαστα σπίτια, λαβύρινθους δρόμους, το Χο ποτάμι να κυλάει δίπλα του και να πλαισιώνεται από τις όμορφες κοινότητες: Κοιλάνι, Μανδριά, Κάτω Πλάστρες, Φοινί, Άρσο, Βάσα Κοιλανίου, Βουνί και Άγιος Νικόλαος. Τα πληθώρα καρποφόρα δέντρα και τα πολύχρωμα λουλούδια, που στολίζουν τις εισόδους των σπιτιών και τους στενούς δρόμους, δίνουν δροσιά και ευχάριστη ευωδία στο χωριό. Φημίζεται για τα πολλά οινοποιία το Όμοδος, τα καλά κρασιά του και εντάσσεται στα κρασοχώρια ολόκληρης της Μεγαλόνησου.
Το μαργαριτάρι του Όμοδους η Μονή του Τίμιου Σταυρού. Ένα τεράστιο σύμπλεγμα, να δεσπόζει κάπου στο κέντρο της κοινότητας. Χτισμένη από την Αγία Ελένη, τη μητέρα του αυτοκράτορα Μεγάλου Κωνσταντίνου, τον 4ο αιώνα μ. Χ. η Μονή. Η παράδοση μαρτυρεί πως η Αγία Ελένη βρήκε ένα τμήμα από το «Άγιο Κάνναβο», το σχοινί που έδεσαν οι Ρωμαίοι στρατιώτες το Χριστό. Και ίδρυσε τη Μονή στο σημερινό Σταυροβούνι και στο Όμοδος. Υπάρχουν κι άλλα έξι μοναστήρια και εκκλησίες με το όνομα «Τίμιος Σταυρός».
Άνθισε επί Φραγκοκρατίας τον 12ο με 15ο αιώνα και επί Βενετοκρατίας 15ο -16ο αιώνα, όπου σώζονται πολλές εικόνες που κοσμούσαν το εικονοστάσιο. Οι αγιογραφίες του 16ου -17ου αιώνα, τα επίχρυσα Ευαγγέλια, τα αργυρά δισκοπότηρα και τα άμφια, μαρτυρούν την αρχαιότητα καθώς και την δόξα της Μονής.
Ανακαινίστηκε, εμπλουτίστηκε η Μονή στην πάροδο των χρόνων, για να προστεθούν και να εγκαινιαστούν το 2003 το Κέντρο Λαϊκού Πολιτισμού, το 2005 το Κέντρο Διάσωσης Ομοδιτικής Δαντέλας, το 1960 το Μουσείο Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959 και η Πινακοθήκη με παλαιές φωτογραφίες.
Ήταν Δευτέρα του Πάσχα και η Μονή μαζί με τ’ άλλα παραρτήματά της ήταν κατάμεστα από τουρίστες. Όπως μας είπε ο ιερέας της Μονής κάθε χρόνο το Όμοδος κατακλύζεται από εκατοντάδες τουρίστες απ’ όλα τα μέρη του κόσμου και ιδίως την 14η Σεπτεμβρίου όπου γιορτάζει, η μεγαλύτερη θρησκευτική και πανηγυρική γιορτή σ’ όλη την Κύπρο.
Από το Όμοδος βγήκαν πολλές προσωπικότητες, ανάμεσα τους και ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Πανάρετος. Λίγη συγκίνηση και σταυροπροσκύνηση στην προτομή, όπου δέσποζε η επιγραφή: «Δοσίθεος οικονόμος Ιεράς Μονής Τίμιου Σταυρού ΟΜΟΔΟΥΣ καρατομηθείς τη 10η Ιουλίου 1821 υπό τον Τούρκων».
Στο μουσείο και το κρησφύγετο της ΕΟΚΑ
Τμήμα της Μονής Τίμιου Σταυρού είναι αφιερωμένο στον αγώνα της ΕΟΚΑ κατά των Άγγλων κατακτητών. Εδώ Θα γνωρίσεις τους λεβέντες αγωνιστές του Όμοδου και της περιοχής: Σακκά Καλλή, Αναστάσιο Δημήτρη, Γιωργαλά Μιχαήλ, Τουμάζου Παναγιώτη, Παρίδη Μιχαλάκη, Λοϊζου Κώστα, Τσιάρτα Χρίστο, Στυλιανού Μιλτιάδη, Γιάγκου Νικόλαο, Σουρουλά Αναστάσιο, Θεοδοσίου Θεοδόση, Κέλη Χρίστο, Παπαγεωργίου Λουκία και Καννάουρο Χριστόδουλο. Θα γνωρίσεις το βιογραφικό και τη δράσης τους και θα σκύψεις με ευλάβεια την κεφαλή σου, για να προσφέρεις, έστω και στο ελάχιστον, φόρο τιμής.
Στην οικεία του Αρίστου και Μαρούλλας Θεοδώρου στο Όμοδο βρίσκεται το κρησφύγετο των ηρώων αγωνιστών της ΕΟΚΑ. Εκεί ήταν ταμπουρωμένοι και πολεμούσαν τους Άγγλους κατακτητές με τις αιφνιδιαστικές τους εξορμήσεις: ο Νίκος Σπανός, ομαδάρχης, ο Κυριάκος Κόκκινος, ο Σάββας Κουλλάμης, ο Γεώργιος Παλαιολόγος, ο Γιαννάκης Επαμεινώντας, ο Πολύκαρπος Γιωρκατζής, ο Αντώνης Αντωνίου Κυριάκου και ο Γεώργιος Λοϊζίδης.
Καθώς επισκέπτεσαι το κρησφύγετο του Αγώνα της ΕΟΚΑ, ρίγος, συγκίνηση και υπερηφάνεια σε καλύπτουν. Νοιώθεις συγκίνηση καθώς αντικρύζεις μπροστά σου τις φωτογραφίες νεαρών παιδιών, στο άνθος της ηλικίας, 22 έως 32 ετών και μόνο ο Σάββας μεγαλύτερος τους, ν΄ αγωνίζονται για την πατρίδα αψηφώντας την ίδια τους τη ζωή.
Ρίγος καθώς διαβάζεις τους στίχους του ποιητή:
Μα όπως ήταν εκεί
κρυμμένοι μες το χώμα,
τους έσβησε τα όνειρα
κάποιου προδότη στόμα.
Πάντα η προδοσία. Αυτή δεν έφερε και τη διχοτόμηση του νησιού; Αυτή δε σταύρωσε το Σωτήρα του κόσμου Ιησού Χριστό;
Υπερηφάνειας διότι ο Κυπριακός λαός έβγαλε από τα σπλάχνα του λεβέντες παλικάρια ή όπως λέει ξανά ο λαϊκός ποιητής:
Ο χώρος τούτος έκρυβε
βαθιά μέσα στο χώμα,
λεβέντες Κυπριόπουλα
μ’ ελληνικό το χρώμα.
Φύγαμε από το Όμοδος με την γεύση της πίστης, του ηρωισμού και της παράδοσης, έχοντας αποστηθίσει και την στροφή του ποιητή:
Στο χωριό τούτο σαν θα μπεις,
το πόδι όταν πατήσεις,
αγώνα για τη λευτεριά
αμέσως θα μυρίσεις.
Πηγή: Βαγγέλης Παπαχρήστος
